Proktoloji

Proktoloji, kalın bağırsağın son kısmı olan rektum, anüs ve çevresindeki hastalıkların tanı ve tedavisiyle ilgilenen bir tıbbi alt disiplindir.

Kolorektal cerrahinin önemli bir parçası olan proktoloji, hem iyi huylu (benign) hem de kötü huylu (malign) anorektal hastalıkların cerrahi ve medikal tedavisini kapsar.

Hastalar genellikle yaşam kalitesini doğrudan etkileyen şikayetlerle başvurur: ağrı, kanama, kaşıntı, akıntı, şişlik, dışkı kontrolünde bozulma veya estetik rahatsızlık gibi. Proktolojik sorunlar mahremiyeti yüksek, utanılabilen konular olduğundan, doğru ve zamanında tedavi büyük önem taşır.

Uzman kolorektal cerrahlar tarafından yapılan fizik muayene, anoskopi, rektoskopi gibi basit tetkikler ve gerekirse ileri görüntüleme yöntemleriyle tanı konularak kişiye özel tedavi planı hazırlanır.

Hemoroid (Basur)
Anüs çevresindeki damarların genişleyip şişmesiyle oluşan hemoroidler; dışkılama sırasında kanama, ağrı, kaşıntı ve şişlikle kendini gösterir. İleri evrelerde dışarı sarkan memeler kalıcı hale gelebilir.

Ameliyatsız tedavi seçenekleri: Yaşam tarzı değişiklikleri, diyet, ilaçlar, bant ligasyonu, skleroran madde enjeksiyonu

Sık uyguladığımız ameliyatlar: Hemoroidlerin kesilerek alınması yani klasik (eksizyonel) hemoroidektomi, hemoroidal arter ligasyonu (HAL), stapler hemoroidopeksi, lazer

Anal Fistül
Anüs çevresindeki bezlerin iltihaplanması sonrası oluşan enfeksiyon kanallarına anal fistül denir. Akıntı, kaşıntı ve zamanla kötü kokuya neden olur. Basit fistüller kolaylıkla tedavi edilirken, kompleks fistüllerde cerrahi planlama büyük önem taşır. Fistülotomi, LIFT, anal flep, seton, lazer ve biyolojik tedaviler gibi seçenekler mevcuttur.

Anal Apse
Makattaki enfekte bezlerin tıkanmasıyla oluşan ağrılı, kızarık ve şiş bir kitle şeklinde kendini gösterir. Acil müdahale gerektirir; apse boşaltılmazsa fistül gelişme riski artar. Tedavi genellikle lokal anestezi altında yapılan drenaj işlemiyle sağlanır.

Anal Fissür (Makat Çatlağı)
Sert dışkılama veya kabızlık sonrası makatta oluşan küçük yırtıklardır. Şiddetli ağrı ve dışkılama sırasında yanma hissi ile karakterizedir. Çoğu zaman beslenme önerileri, ilaç ve krem tedavisiyle düzelme sağlanabilir; kronikleşmiş olgularda botoks uygulaması ya da makat kasının bir kısmının kesilmesi (sfinkterotomi) gerekebilir.

Rektovajinal Fistül
Rektum ile vajina arasında istenmeyen bir bağlantıdır. Genellikle doğum travması, geçirilmiş cerrahiler veya Crohn hastalığı sonucu gelişir. Gaz ve dışkı vajinadan geliyormuş hissiyle kendini gösterir. Cerrahi tedavi kişiye özel olarak planlanmalıdır.

Rektosel
Kadınlarda vajina arka duvarının zayıflamasıyla rektumun vajinaya doğru bombeleşmesiyle oluşur. Kabızlık, tam boşalamama hissi ve vajinal basınç ile belirti verir. İleri durumlarda cerrahi müdahale (vajinal ya da perineal onarım) gerekebilir.

Anal Siğil (HPV Enfeksiyonu)
Human papilloma virüsü (HPV) kaynaklı siğiller, anüs çevresinde deri üzerinde karnabahar benzeri çıkıntılarla görülür. Kozmetik kaygılara ek olarak bulaşıcıdır ve bazı türleri kansere yol açabilir. Tedavide kriyoterapi (dondurma), lazer veya cerrahi eksizyon uygulanabilir.

Gaz-Dışkı Kaçırma (Anal İnkontinens)
Anüs kaslarının zayıflığı nedeniyle gaz ya da dışkının istemsiz kaçmasıdır. Yaşlanma, doğum travması, sfinkter yaralanmaları en sık nedenlerdendir. Tedavide pelvik taban egzersizleri, biyofeedback, dolgu maddesi enjeksiyonu, pil takılması (sakral nöromodülasyon) veya sfinkter onarımı gibi cerrahi yöntemler kullanılabilir.

Kıl Dönmesi (Pilonidal Sinüs)
Genellikle kuyruk sokumu bölgesinde kıl köklerinin deri altına girerek iltihap oluşturmasıdır. Akıntı, şişlik ve ağrıyla seyreder. Tedavi genellikle cerrahidir; klasik eksizyon, lazer tedavisi veya minimal invaziv yaklaşımlar tercih edilebilir.